Take a fresh look at your lifestyle.

اثر معکوس

74

چرا چیزهایی که قرار است برای ما زمان بخرند معمولا وقتمان را تلف می کنند؟

 چرا چیزهایی که قرار است برای ما زمان بخرند معمولا وقتمان را تلف می کنند؟

اتومبیل بدون تردید در قیاس با پیاده روی یا کالسکه سواری، به لحاظ کارآیی یک گام باند رو به جلو به حساب می آمد. به جای سلانه سلانه پیاده رفتن با سرعت ۵/۶ کیلومتر در ساعت با بالا رفتن از تپه و پایین آمدن از دره با سرعت ۱۶ کیلومتر در ساعت، امروزه می توانید به راحتی و بدون هیچ زحمتی با سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت در اتوباندر کشور آلمان) حرکت کنید. حتا با در نظر گرفتن چراغ قرمزهایی که سر راه ظاهر می شوند، فکر می کنید میانگین سرعت اتومبیل تان چه قدر است؟ قبل از این که ادامه ی متن را بخوانید، تخمین تان را در حاشیه ی این صفحه بنویسید.

محاسبه تان را چگونه انجام دادید؟ از قرار معلوم کل کیلومترهای سالانه ی رانندگی تان را بر تعداد ساعات راندن در جاده ها تقسیم کرده اید. این عددی است که از قضا کامپیوتری که داخل ماشین تان نصب شده است هم می تواند نشان دهد. ماشین روور دیسکاوری من، سرعت ۴۸ کیلومتر را محاسبه می کند. اما این محاسبات اشتباه است. چند عامل دیگر را هم باید مدنظر قرار داد: الف. تعداد ساعاتی که باید کار کنید

تا این ماشین را بخرید؛ ب. تعداد ساعاتی که باید کار کنید تا پول بیمه، نگهداری، بنزین و قبض جریمهی پارک ممنوع را پرداخت کنید؛ و ج. زمانی که برای رفتن به سر کار و انجام موارد الف و ب صرف می کنید که این شامل گیر کردن در ترافیک هم می شود. ایوان ایلیچ ، کشیش کاتولیک، چنین محاسبه ای را برای تمام خودروها در آمریکا انجام داد. نتیجه؟ یک اتومبیل امریکایی میانگین سرعتی معادل شش کیلومتر در ساعت دارد. به عبارت دیگر همان سرعت پیاده روی. این محاسبات در دهه ی هفتاد انجام شد، زمانی که جمعیت امریکا چهل درصد کمتر ولی تعداد اتوبانهایش همین مقدار بود. امروزه میانگین سرعت از شش کیلومتر در ساعت هم کمتر است.

ایلیچ این را اثر معکوس نامید. عبارت اثر معکوس به این حقیقت اشاره دارد که شاید بسیاری از تکنولوژی ها در نگاه اول زمان و پول زیادی را برای ما پس انداز کنند، ولی اگر تمام هزینه ها را بررسی کنید، این پس اندازها، دود شده و به هوا می رود. مهم نیست ترجیح می دهید چگونه سفر کنید، اثر معکوس یک تلهی تصمیم گیری است و بهتر است از آن فاصله بگیرید.

برای مثال ایمیل را در نظر بگیرید. اگر به طور مجزا به آن نگاه کنید، فوق العاده است. می توانید ظرف چند ثانیه آن را تایپ و ارسال کنید، آن هم مجانی. اما این ظاهر می تواند گول زننده باشد. هر نشانی ایمیلی اسپم های زیادی را جذب می کند که باید مسدود شوند. بدتر اینکه بسیاری از پیغام هایی که در صندوق پیامهای شما وجود دارد، بی ربط هستند، ولی باید آنها را مطالعه کنید تا تصمیم بگیرید آیا نیازی هست در ارتباط با آنها شخصا اقدامی انجام دهید یا نه. این شدید زمان بر است، اگر بخواهیم دقیق تر بشویم شما باید هزینه ی کامپیوتر و گوشی هوشمندتان را هم لحاظ کنید، به علاوه ی زمانی که برای به روز کردن نرم افزارتان صرف می کنید. یک تخمین تقریبی، هزینهی هر ایمیل را یک دلار برآورد می کند، یعنی چیزی معادل هزینهی نامه های کاغذی قدیمیبه عنوان مثال، عرضه و ارائه ی مطالب در قالب پرزنتیشن) را در نظر بگیرید. سخنرانی برای مدیران با مشتریان در گذشته شامل یک سری مباحث پیوسته میشد دست نوشته ها کفایت می کرد، شاید هم با چند خطی که پروژکتور سقفی می انداخت،آن جلسه  حال و هوایی دیگر پیدا می کرد. در ۱۹۹۰ نرم افزار پاورپوینت به بازار عرضه شد.

به یکباره  میلیونها مدیر و معاونانشان، میلیونها ساعت از وقت خود را با اضافه کردن ، های جلف، فونت های عجیب و جلوه های کارتونی مضحک به سخنرانی های شان ماه ، , دند. سود خالص: صفر. به یکباره، همه به پاورپوینت روی آورند و پاورپوینت .ای زود اثرش را از دست داد، نمونه ای برجسته از اثر مسابقه ی تسلیحاتی (فصل ۴۶ را نگاه کنید). هزینه ی پنهان اثر معکوس وارد میدان می شود، آن هم در قالب میلیونها ساعت  که برای یادگیری نرم افزار، نصب مداوم نسخه های به روزرسانی شده و در نهایت مداحی و زیباسازی اسلایدها تلف می شود. عموما پاورپوینت را نرم افزار «بهره وری» می دانند، اما صحیح آن است که نرم افزار اثر معکوس نامیده شود.

تأثیر منفی اثر معکوس ممکن است ما را غافلگیر کند، اما برای زیست شناس ها عجیب نیست. میلیونها سال است که آثار آن در طبیعت مشهود بوده است. طاووس , در یک نوع مسابقهی تسلیحاتی زیبایی شناسانه با رقیبش، با پرهایی از همیشه بلندتر و آراسته تر، به محض برخورد با روباه با اثر معکوس مواجه می شود. هر چه پرهایش بلندتر و باشکوه تر باشند، شانسش برای رسیدن به طاووس های ماده بیشتر است ولی شکارچیان راحت تر پیدایش می کنند. طی میلیونها سال بین جذابیت های جنسی و عدم جلب توجه، تعادلی برقرار شده است که بقا را تضمین می کند. هر سانتیمتر پر اضافه تر اثر معکوس دارد. اتفاقا این موضوع در باره ی شاخ گوزن و مهارتهای آوازی مرغ های آواز خوان هم صدق می کند.

بنابراین مراقب اثر معکوس باشید. فقط با دقت بیشتر است که متوجه آن می شوید. عادت کرده ام که فقط از یک لپ تاپ استفاده کنم (در منزل اینترنت ندارم)، تعداد اپلیکیشن های گوشی هوشمندم را به حداقل ممکن رسانده ام و به ندرت پیش می آید که ابزارهای الکترونیکی قدیمی تر را که هنوز از کار نیفتاده اند جایگزین کنیم.

از تمام تکنولوژی ها فراری ام؛ نه تلویزیون، نه رادیو، نه کنسول های بازی، نه ساعت هوشمند و نه آلکسا. از نظر من خانه های هوشمند شبیه سناریوهای فیلم های ترسناک هستند. ترجیح می دهم با دستان خودم چراغها را خاموش و روشن کنم تا این که از اپلیکیشنی استفاده کنم که مجبور باشم آن را نصب کنم، به اینترنت وصل شوم و مدام آن را به روز کنم. ضمن این که کلیدهای برق از مد افتاده و چراغ ها هک نمی شوند؛ یک اثر معکوس دیگر که می توان از آن اجتناب کرد.

یادتان می آید دوربین های دیجیتال کی وارد بازار شد؟ راحت شدیم! حداقل آن موقع چنین حسی داشتیم. دیگر نیازی به نگاتیوهای گران قیمت نبود، نیازی نبود صبر کنیم تا ظاهر شود و دیگر خبری از عکس های بی کیفیت نبود. حالا دیگر می توانید به راحتی ده ها عکس دیگر بگیرید. به نظر می رسید ساده سازی بزرگی شکل گرفته، اما اگر بازنگری کنیم معلوم می شود که نمونه ی بارز اثر معکوس است.

امروزه با کوهی از عکس ها و ویدیوها مواجه ایم که ۹۹ درصد آنها زاید هستند، زمانی برای مرتب کردن آنها نداریم و مجبوریم همه ی آنها را در درایوهای پشتیبان و حافظه های ابری ذخیره سازی کنیم؛ محیط هایی که توسط شرکت های بزرگ اینترنتی قابل مشاهده و استخراج هستند. مهم تر از آن، زمانی است که باید صرف کار کردن روی تصاویر کنید، نرم افزار پیچیده ای که هر از چندگاهی نیاز به به روز رسانی دارد، و انتقال پر زحمت اطلاعات وقتی کامپیوتر جدیدی می خرید.

نتیجه ی نهایی؟ تکنولوژی که معمولا پدیده ای نویدبخش قلمداد می شود، اغلب اثر معکوس روی کیفیت زندگی تان دارد. یک قانون اصلی زندگی خوب به این شرح است: اگر چیزی واقعا به شما کمک نمی کند، بدون آن هم به مشکل نخواهید خورد. این نکته دربارهی تکنولوژی به طور مضاعف صدق می کند. دفعه ی بعد به جای اینکه سراغ نزدیک ترین گجت بروید، سعی کنید مغزتان را به کار بیندازید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سه + 20 =